LAW 13 Nieuwkuijk – Den Dungen

Datum: Za 6 februari 2016
Traject: Etappe 4: Nieuwkuijk – Dungense Brug: 23,5 km
Topogids: Hertogenpad – Wandelen door natuurlijk Brabant, 2010
Lange-Afstandswandelpad Breda-Roermond 238 km
Wandeltijd: 9:30 – 14:30
Weer: zwaar bewolkt, koude stevige bries, 10 °C
Stilte: 2/5

's Hertogenbosch

’s Hertogenbosch

Als je op basis van het weerbericht toch de verkeerde van 2 dagen gekozen hebt, is dat ergerlijk. Vandaag zou de zon heerlijke kleuren getoverd hebben; gisteren was alles grijs in grijs met een koude stormwind bovenop. Geen mooie foto’s dus en de zware verkoudheid waar ik al 2 weken mee sukkelde, is in alle hevigheid teruggekomen. Enfin, genoeg gezeurd want eigenlijk was het desondanks opnieuw een heerlijke wandeltocht. Gewapend met voldoende zakdoeken, de kleurloze foto’s en de topogids: ziehier mijn verslag:

Afb 00001Na een vlotte rit van toch wel anderhalf uur (even lang als op een zaterdag van bij ons met de trein naar Brussel!), kom ik aan bij de Emmamolen in Nieuwkuijk. Geen kat te zien op dit vroege uur en de stormwind vanuit de polder blaast me van de sokken. Tot aan het ziekenhuis van Den Bosch zal ik een begroeide hoge dijk blijven volgen die de omgeving moet beschermen tegen overstromingen. Bezienswaardigheden genoeg onderweg: de Nieuwkuijkse Wiel is een 15 m diep ven dat bij een dijkbreuk in 1880 achtergebleven is, nu een toevluchtsoord voor watervogels.

De Nieuwe Wiel

De Nieuwe Wiel

Nabij Vlijmen wordt de Heidijk een spoordijk dwars door het Natuurreservaat De Moerputten. Infoborden schetsen de historie en de huidige waarde van dit broedgebied voor vogels. Geen fietsers op deze spoordijk, wel de mooi gerestaureerde 33 meter lange Venkantbrug en de Afb 00013indrukwekkende 600 meter lange Moerputtenbrug, 2 spoorbruggen waar vanaf 1890 dagelijks 5 goederentreinen overheen denderden. Er zijn geen andere wandelaars onderweg en deze mengeling van open moeraswater en geheimzinnige moerasbossen maakt me lichtjes euforisch. Plaatselijke wandelingen zijn mogelijk via knuppelpaadjes in het moeras (zie foto’s) en even verder is dan ook een wandelparking voorzien. Eerst gaat het verder buitendijks maar dan opnieuw de dijk op tot aan het moderne Jeroen Boschziekenhuis.


Over moderne architectuur gesproken. Mijn mond valt open van verbazing als ik aan de westkant van het station door prachtig aangelegde nieuwe woonwijken loop met als constante: een combinatie van kromme en rechte lijnen en overal water. Zelfs de eendjes voelen zich thuis op de vijverpartijen die tussen de woontorens ingeplant zijn.

Afb 00022

Via een roltrap bereik ik het moderne Centraal Station van ’s Hertogenbosch (2 uur gewandeld). Aan een automaat schaf ik me een ‘anonieme OV-Chipkaart” aan om straks de bus mee te betalen. Aan de oostkant rij ik met de roltrap zo het stationsplein op en beland midden in het karnavalgewoel. Bont geklede feestvierders slaan een gemoedelijk praatje met de toch wel talrijk aanwezige politiemensen. Het stationsgebouw zelf is omgedoopt tot “Oeteldonk Centraol”. Een mooie laan leidt recht het historische centrum in en passeert aan de brug over de Dommel een wandelboom (Maarten van Rossumpad, Pelgrimspad, Hertogenpad). Fanfares spelen overal leuke deuntjes in ruil voor lekkers en de café’s hebben speciale buitentogen voorzien waar dorstigen massaal gelaafd worden. Toch is de sfeer uitgelaten, zonder tekenen van openbare dronkenschap. Aan de Binnen-Dieze staat een beeldje van het Zoete Lieve Gerritje. Het populaire liedje bezingt een boerinnetje uit de Meijerij (ten oosten van de stad) dat bij haar eerste bezoek aan de Den Bosch met de eerste de beste boer eens flink de bloemetjes buiten zet. Op het historische marktplein vindt net een bescheiden wekelijkse markt plaats maar het zijn toch vooral de carnavalisten met hun typische blauwe kiel en kleurrijke geelrode sjaals die de show stelen. Op de blauwe kledij zijn insignes genaaid van alle voorbije karnavalsvieringen. Sommige vrouwelijke deelnemers dragen een bijzonder mooie en sierlijke outfit die herinnert aan de dames van stand. In de smalle zijstraatjes is het drummen geblazen maar op het grote plein aan de Sint-Janskathedraal is nog veel plaats. De kerk zelf vind ik niet zo’n mooi gebouw maar ze herbergt wel de kapel voor de Zoete Moeder, een oud beeld van Maria dat vanaf 1380 voor vele honderden onverklaarbare genezingen zou hebben gezorgd. Het bracht in alle geval ontelbare pelgrims en dus kapitaal naar de stad.

Afb 00030

Het zal intussen wel duidelijk zijn dat ’s Hertogenbosch een katholiek bolwerk was van de Spanjaarden. De stadsbebouwing eindigt plots aan de stadsring, zelf aangelegd  op de oude stadomwalling aan de brede stadsvesten en uitkijkend over het Bossche Broek. LAW 13 volgt de glibberige dijk langs de verdedigingsvesten om dan aan de Vughterbrug definitief het moerasgebied in te duiken. Pas in 1629 lukte het ene meneer Leeghwater om voor prins Frederik Hendrik van Nassau (broer van Maurits) dit uitgestrekte moeras aan de poorten van de stad droog te leggen zodat de Spanjaarden konden verdreven worden.

Skyline van Den Bosch en opwellend kwelwater

Skyline van Den Bosch en opwellend kwelwater

Mijn tocht door het moeras is avontuurlijk te noemen. De regen van de voorbije weken heeft de waterpoelen zo doen stijgen dat de wandelpaden tot een slijkboel verworden zijn. De felle wind heeft hier vrij spel en waait ongenadig. Niet dat de rietzangers en een enkele buizerd het aan hun hart laten komen. Op een plek welt kwelwater op en tussen het riet door hou je zicht op de ‘skyline’ van Den Bosch. Een droger wat hoger gelegen zandpaadje verraadt meteen de aanwezigheid van konijntjes en vindt aansluiting op een geasfalteerd fietsknooppuntenpad. Ook op de fiets kan je dus genieten van het Bossche Broek.

Langs de Dommel

Langs de Dommel

Op een bepaald punt moet je even de luidruchtige A2 onderdoor en loop je langs de brede rivier De Dommel stilaan naar hoger gelegen gebied. De wind jaagt flarden fanfaremuziek uit onzichtbare dorpen over de weides. Er volgen zelfs enkele zandwegels door bebost gebied dat afgewisseld wordt met natte weides en geheimzinnig moerasbos. Bij ons zou dat aanleiding geven tot legendes en griezelige volksverhalen; wellicht loopt dat bij onze nuchtere noorderburen niet zo’n vaart.

Terug in hoger gelegen gebied

Terug in hoger gelegen gebied

Voorbij het hoger gelegen gebied loop ik opnieuw over mooie begroeide dijken als de Nieuwe Dijk en de Keerdijk. Langs de Poeldonkse Dijk liggen verschillende ‘wielen’ die door de bewoners mooi in hun tuin geïntegreerd zijn. Bij nacht en ontij en in tijden van de grote overstromingen zal de romantiek hier ver te zoeken geweest zijn; nu staan enkele huizen zelfs benedendijks, de meeste echter wel boven op de smalle dijk.

Nog een wiel langs de dijk

Nog een wiel langs de dijk

Afb 00061Tenslotte bereik ik de Dungense Brug, een ophaalbrug over de Zuid-Willemsvaart, samen met de Dommel een tweede oude bekende van GR 561. Voorbij de bushalte rijdt bus 159 met vertraging achter mij door maar er is een verbinding om het uur en ik heb uiteindelijk wel een pauze verdiend in het sjieke café-restaurant Dungense Brug. De garnaalkroketten zijn een tegenvaller maar de Amstel smaakt. Het uurtje wachten is zo om.

Zicht op het Bossche Broek

Zicht op het Bossche Broek

De rit naar het Centraal Station duurt zo’n 20 minuten en aan de moderne busterminal heb ik vrijwel onmiddellijk verbinding (lijn 301 richting Tilburg) naar halte Jhr de la Courtstraat (Vlijmen). Van daar is het toch nog ruim een kilometer stappen naar de Sint Jorisstraat en de Emmamolen. Met lijn 136 die zo’n half uur later aan het station vertrekt, kom je rechtstreeks naar de Sint-Jorisstraat en spaar je die laatste wandeling uit.

Conclusie: een boeiende tocht met veel afwisseling: open moeraswater, broekbossen, begroeide dijken, een historische stadswandeling en 2 oude bekenden (Dommel en Zuid-Willemsvaart); respect ook voor de manier waarop de Nederlanders hun openbare ruimte ingedeeld hebben – zowel in de stad als daarbuiten – en hoe ze voor het alomtegenwoordige water creatieve oplossingen gevonden hebben. Ik zou de tocht best willen overdoen in een ander seizoen en in betere weersomstandigheden.

foto-album

Advertenties

20 Reacties op “LAW 13 Nieuwkuijk – Den Dungen

  1. Pingback: LAW 7 ’s Hertogenbosch – Haaren | guidowke's wandelblog

  2. Een Bossche bol is een specialiteit uit s`Hertogenbosch.
    Soezendeeg gevuld met slagroom en geglazuurd met pure chocolade.
    Zeker een keer terug komen en ze bij Bakkker de Groot eten!

    Leuk om je verslagen te lezen,ik ga je volgen.

    wandelpraat.nl

  3. Interesting walk with a good mix of the old and the new.
    Guido this spring/summer I intend to explore a new area (for me) of Belgium: Liege province, as there is a fairly good rail connection from Leuven to Aywaille, Viesalm, Gouvy. I intend to do a few weekends, maybe walking to a B&B on the Saturday and then back to the station on Sunday, or to the next station. Couple of questions: do you have any recommended hikes in this area centered around rail stations? And secondly, do you have a certain shop or website where you buy maps from? Thanks for your advice. Denzil

    • Denzil, I don’t use paper maps but I buy topoguides from the Flemish and Walloon GR-associations (of which you find the links on the right of this page). They contain parts of maps. For your purpose I find GR 57 along the river Ourthe very useful as you can walk from railway station to railway station. Also the circular walks (Randonnées en boucle, province de Liège, part 1 and part 2) will offer you plenty of variety. Most of the starting points can be reached by rail or by TEC bus (from one of the stations). Both websites contain information about more GRs as well as accommodation proposals. I myself will soon start on GR 573 along the river Vesdre (connecting Liege, Pepinster, Verviers, Eupen, etc.) I intend to make use of public transport as I am a ‘lone walker’ most of the time :-); actually I need my car to get somewhere (bad rail connections), which then proves to be a problem getting back to it…; sometimes making use of public transport only is just more practical. – Hoping to have been of help… If you have more questions, just ask.

  4. Je moet niet ver gaan om in een compleet ander landschap te komen. Ik vind je routeverloop heel mooi in kaart gebracht. Misschien moet ik dat ook eens doen. Je kan zo mooi meevolgen met je verslag.

  5. Lijkt inderdaad de moeite. Mooie afwisseling stad en boeiende natuurgebieden.

  6. En geen Bossche bollen gegeten , nu heb je een reden om in de zomer nog eens terug te gaan ! 😉 toch nog een mooie wandeling geworden ondanks de kleurloze foto’s en verkoudheid !

Geef een reactie - Freue mich auf Kommentar

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s