LAW 13 Stippelberg – Griendtsveen

Datum: zaterdag 3 december 2016
Traject: Etappe 8: Stippelberg – Griendtsveen : 16,5 km
Topogids: Hertogenpad – Wandelen door natuurlijk Brabant, 2010
Lange-Afstandswandelpad Breda-Roermond 238 km
Wandeltijd: 10.30 – 14.45
Weer: zonnig, -2 tot +3°C
Stilte: 4/5

IMG_3355

Picknick op de Deurnese Peel

Het moge duidelijk zijn dat ik op het Hertogenpad in de Peel aangekomen ben, vroeger één van de meest troosteloze en armoedige gebieden van Nederland.

Het turfstekersbetrof een ontoegankelijk, onherbergzaam moerasgebied van hoogveen; vanaf de Middeleeuwen werd er met de hand turf ontgonnen die als brandstof moest dienen en als strooisel voor de stallen. Sinds de industriële revolutie lieten industriebaronnen als de familie Van de Griendt de metersdikke turflaag op industiële schaal afgraven door loonwerkers uit het noorden. Dorpjes werden speciaal opgericht voor die arbeiders (Odiliapeel, Griendtsveen, Helenaveen: genoemd naar Helena Panis, de vrouw van Jan van de Griendt) en ontstonden dus niet zoals andere dorpen vanuit een agrarische achtergrond. Het veen werd stilaan met kanaaltjes ontsloten om het zwarte goud met platbodems te transporteren naar de belangrijke spoorlijn Eindhoven-Venlo. Waar het veen volledig verdwenen is, ontstond landbouwgrond; wat er nog rest van het moeras wordt nu in stand gehouden en zelfs gerenatureerd voor toekomstige generaties.

griendtsveen031

Turfstekersgereedschap in Herberg De Morgenstond in Griendtsveen

De Grote Peel kreeg bovendien een plaats in de militaire verdedigingsplannen (de Peel-Raamstelling) en moest helpen om de Duitsers in WO2 op een afstand te houden. Ook het Peel- of Defensiekanaal waar we later vandaag kilometers langsheen zullen lopen, maakte daar onderdeel van uit. Intussen mag duidelijk zijn dat de Peel een reusachtig natuurgebied geworden is en een toeristische trekpleister op de grens van Noord-Brabant en Limburg. Schrijvers als Anton Coolen en Toon Kortooms vereeuwigden het leven op de Peel in hun romans.

Maar vertrekken doen we eerst aan de boswachterij in de Stippelberg. Naast ons op de parking zie ik twee koppels zich klaarmaken (topogids in de hand) om met hun tweede wagen naar Griendtsveen te vertrekken: we zullen ze halverwege in tegengestelde richting tegenkomen. Op deze ijskoude zaterdagmorgen oogt het bos feeëriek. De ijskristallen op het gras lichten op in het zilveren zonlicht dat door de bomen priemt.

griendtsveen002

G. & L. genieten van het winterse bos.

Op het einde van het bos gaan we via een poortje het heidegebied Oude Bakelse Dijk binnen. We genieten volop van de zon en de gouden kleuren van het pijpenstrootje. Op het smalle heidepad is het oppassen voor de bevroren koeienvlaaien; de daders zijn een kudde hooglandrunderen die wat verder onverstoord staat te grazen waarbij de indrukwekkende stier niet eens opkijkt als wij passeren.

griendtsveen004

griendtsveen007

griendtsveen006

We verlaten de heide opnieuw via een kantelpoortje en volgen nu lange tijd een gekanaliseerd riviertje, eerst op de oever, dan op een verhard fietspad. Een infobord vertelt over een Duitse radarpost die hier tijdens de oorlog stond. Het beekje zwenkt naar rechts en wij naar links waarna we een uitgestrekt landbouwgebied doorkruisen. Op de uitgestrekte landerijen trekken honderden luid kwakende ganzen onze aandacht en we passeren de “slapende vliegbasis De Peel”. Nu zou er een basis zijn voor Patriotraketten. Het netjes geordende boerenland met op grote afstand van mekaar ingeplante hoeves geeft plots uit op een stuk natte bosgrond met witte berken langs bevroren poelen: we zijn op de noordelijke uithoek van de Deurnese Peel beland. Het is intussen middag en we zetten ons op een boomstam vooraleer we het natuurgebied betreden:

griendtsveen015

Vanop onze picknickplek ziet dat er uit zoals op de inleidende foto. Na de picknick doorkruisen we dit natuurgebied via een zandpad en dat ziet er zo uit:

griendtsveen018

Tot begin jaren tachtig werd hier nog met machines turf gewonnen. Nu probeert Staatsbosbeheer het ontstaan van nieuw hoogveen te stimuleren. Het is vooral kwestie van het nog aanwezige veenmos voldoende te bewateren met dammetjes en kanaaltjes.

Via een plaats met de naam Crayenhut lopen we een stukje langs de drukke img_3360N270. Een oude grenssteen met Brabantia op de ene kant en Gelre op de andere trekt de aandacht. Naar verluidt verplaatste de toenmalige bevolking die grenssteen naargelang het hun uitkwam 😉 Een kruis in een bosje herinnert aan een schuilkapel die hier ooit stond – schuilkapel ten tijde van de godsdienstoorlogen toen het katholicisme hier verboden werd.

Bij G. begint het te kriebelen want we zijn ongemerkt Limburg binnengelopen 🙂 We steken de baan over en gaan nu langs het Peel- of Defensiekanaal. Op regelmatige afstanden staan bunkers die ze hier kazematten noemen. Het kanaal werd in 1939 gegraven tegen de inval van de Duitsers – tevergeefs.

img_3365

De bunkers zijn nu een overwinteringsplaats voor vleermuizen en in het kanaaltje met opvallend zuiver water zien we visjes zwemmen. Het duurt dan ook niet lang voor we een ijsvogeltje zien voorbijflitsen. Meerdere zilverreigers vliegen telkens een stukje voor ons uit; grote groepen ganzen vliegen gakkend over en we menen sporen van everzwijnen te zien. Dat alles compenseert toch wel de eentonigheid van die 5 lange kilometers langs het water.

img_3366

Uiteindelijk bereiken we de belangrijke spoorweg Eindhoven-Venlo die we kruisen. De wandelparking aan de overkant is flink bezet; het is duidelijk dat hier heel wat mensen een lokale wandeling komen doen. Wij volgen nu de schilderachtige Helenavaart die mooi tussen de bomen naar onze bestemming loopt: de ophaalbrug tegenover Herberg de Morgenstond.

Binnen nemen we plaats in de historische schaftzaal en genieten van wat lekkers. De hele herberg ademt de geschiedenis van de Peel, tot in de menu’s toe. Het mooie buitenterras lokt wellicht veel fietsers in de zomer. Hier kom ik zeker terug (maandag sluitingsdag).

Een mooie tocht ligt achter ons en we staan nu aan de poort van het Griendtsveen (Horster Driehoek en Driehonderd Bunders) en het natuurreservaat Mariapeel; benieuwd naar die volgende etappe.

Link naar foto-album

Advertenties

2 Reacties op “LAW 13 Stippelberg – Griendtsveen

  1. Genoten van je fotoreeks en verslagje en de sneeuwvlokjes 🙂

Geef een reactie - Freue mich auf Kommentar

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s